مزایای استفاده از آنتن مرکزی:

  • کاهش هزینه تجهیزات و نصب آنتن برای تک تک گیرنده ها
  • از بین رفتن اثر انعکاسی آنتن ها بر یکدیگر و دریافت سیگنالهای مطلوب برای داشتن تصاویری زیبا
  • کاهش حجم سیم کشی آنتن
  • عدم شلوغی پشت بام با آنتن های مختلف (حفظ زیبائی ظاهری ساختمان)
  • استفاده بهینه از فضای پشت بام و سهولت رفت و آمد افراد

سیستم آنتن مرکزی چیست؟

MATV مخفف master antenna television یا همان سیستم آنتن مرکزی تلویزیون است .
سیستم MATV اجازه می دهد گیرنده ها سیگنال را از طریق یک سیستم مرکزی دریافت کنند.
سیستم MATV به دو بخش تقسیم میشود 1- سیستم ابتدا و انتها 2- سیستم توزیع .
زمانیکه این 2 سیستم به صورت دقیق و مهندسی در سیستم آنتن مرکزی قرار گیرند سیگنال به شکل مطلوب و با کمترین اُفت به گیرنده می رسد.
مساله ی مهمی که در سیستم باید مد نظر داشته باشیم بحث اُفت سیگنال است . اُفتی که در اثر عبور سیگنال از تجهیزاتی مانند کابل بوجود می آید.کیفیت سیگنال، مربوط به سطح سیگنال و مقدار نوسان و نویزسیگنال میباشد.
سیستم باید مقدار نویز را پایین و سطح سیگنال را بالا نگه داریم. در سیستم آنتن مرکزی سطح سیگنال و نویز بر حسب دسی بل اندازه گیری شده است. دسی بل نشان دهنده کوچکی یا بزرگی یک سطح مرجع از پیش تعیین شده است. رابطه بین سطح دسی بل لگاریتمی است نه خطی بنابراین 40دسیبل2تا20دسیبل نمی شود و دوبرابرنیست .
برای مثال :
10 دسی بل = 3.2 * سطح مرجع
20 دسی بل = 10 * سطح مرجع
30 دسی بل = 32 * سطح مرجع
40 دسی بل = 100* سطح مرجع
50 دسی بل = 316 * سطح مرجع
در سیستم MATV ، سطح صفر مرجع 1000 میکرو ولت در 75 اهم اندازه گیری شده است.
برای تولید یک تصویر، سیگنال های صوتی و تصویری با استفاده از بخشی از پهنای باند موجود منتقل می شود، آنها بر روی سیگنال حامل در یک پهنای باند ثابت مدوله می شود . در استرالیا، پهنای باند استاندارد 7MHz است، این است که به عنوان یک کانال شناخته شده است .

آنتن مركزي از يك يا دو آنتن VHF و UHF تشکیل شده است كه قادر به دريافت سيگنال مناسب از فضا و ارسال براي تعداد زيادي گيرنده تلويزيوني است.
سیستم آنتن مرکزی از عملکرد ساده ای برخوردار است در واقع در این سیستم به جای استفاده ازچند آنتن برای گرفتن سیگنال در هرتلویزیون از یک آنتن مشترک برای آنها استفاده می شود. به طور معمول زمانی با مشکل مواجه می شویم که مجبور به تقویت خروجی آنتن خود باشیم.
اگر سیگنال خروجی به صورت مستقیم بین تمامی گيرنده تلويزيوني تقسیم شود این سیگنال دچار افت شدید خواهد شد.لذا می بایست از یک دستگاه مرکزی (آمپلی فایر) برای تقویت و سازمان دهی خروجی آنتن استفاده گردد. محل نصب تقويت کننده نيز ترجيحاً داخل خرپشته (یاسرپله) داخل يك جعبه به دور از برف و باران.

برخی از مزایای استفاده از آنتن مرکزی :
• جلوگیری از نصب آنتن های متعدد بر روی پشت بام یا بالکن طبقات
• دریافت سیگنال مطلوب برای داشتن تصاویری شفاف و فاقد نویز
• دریافت تصاویر شبکه های مختلف با کیفیت یکسان
• امکان استفاده از این تجهیزات برای دریافت تصاویر تلویزیونی، ماهواره ای و تصاویر ویدئویی مانند تصویر دوربین مدار بسته در یک سیستم یکپارچه
• مقرون به صرفه بودن
• تعمیر و نگهداری آسان
برخی از پیامدهای منفی استفاده نکردن از آنتن مرکزی :
• هزینه بالای نصب آنتن برای تک تک گیرنده ها
• حجم بالای سیم کشی از آنتن ها تا گیرنده ها
• اثر انعکاسی و القایی آنتن ها بر یکدیگر و تاثیر منفی روی تصاویر دریافتی
• ایجاد نمایی زشت برای پشت بام به خاطر نصب تعداد زیادی آنتن
اجزای آنتن مرکزی :
آنتن مركزي شامل اجزاي زير مي باشد:
الف( آنتن VHF و UHF
ب( ترکیب کننده
ج( تقويت کننده
د( تقسيم کننده
آنتن VHF
اين آنتن براي باند VHF مناسب است اين باند كانال هاي 5 تا 12 را در برمي گيرد و محدوده فركانسي آن كانال ها از 174 مگاهرتز تا 230 مگاهرتز است.

آنتن UHF
اين آنتن براي باند UHF مناسب است اين باند شامل كانال هاي 21 تا 68 است. محدوده فركانسي آن از 480 مگاهرتز تا 860 مگاهرتز را در بر مي گيرد.

امواج دريافت شده توسط دو آنتن مركزي بايد با یکدیگر ترکیب شوند.


ترکیب کننده سيگنال هاي تلويزيوني (Mixer)
براي ارسال همزمان سيگنال هاي تلويزيوني دريافتي VHF و UHF به گيرنده تلويزيون لازم است از مدارترکیب کننده استفاده شود. در شكل دو ترکیب کننده سیگنال آنتن UHF و VHF و نشان داده شده است . مدار يك ترکیب کندده )مخلوط کننده ( دو سيگنال اصطلاحاً دي پلكسر نيز گفته مي شود. دي پلكسر هنگام عبور سيگنال باند VHF ، اجازه عبور سيگنال باند UHF را نمي دهد و بالعكس.

تقويت سيگنال آنتن(Enhance the antenna signal)
اگر فاصله بين آنتن و گيرنده تلويزيون زياد باشد يا نياز به تغذيه چند گيرنده تلويزيوني به آنتن باشد بايد سيگنال ورودي به تلويزيون توسط بوستر تقويت شود. تقویت کننده هايي كه باند وسیعی از فرکانس های ورودی را تقویت می کنند چند بانده يا مولتي باند ناميده مي شود.

بهره ولتاژ را مي توان بر حسب دسي بل dB به صورت رابطه زير معرفي كرد:
AV(dB ) =20LOG V out \ V in
چون دامنه سیگنال عبوری از ترکیب کننده ها نيست به دامنه سیگنال ورودی کاهش می یابد، سیگنال خروجی تضعیف می شود. میزان تضعیف را افت می نامند. افت معمولاً برحسب dB/μV بیان می شود و آن را «دسی بل بر میکروولت می خوانند. برای سادگی معمولاً دسی بل بر میکروولت را به صورت dbμVمی نویسند.
محل قرار گرفتن تقويت کننده یا بوستر(Booster)
معمولاً بوستر را در نزدیکی آنتن نصب می کنند )فاصله مناسب در حد يك متري آنتن ، داخل خرپشته و نزدیکی پريزبرق است.
اگر تعداد گيرنده ها محدود باشد با استفاده از كي بوستر مي توان سيگنال مناسب براي دريافت تصوير با كیفيت ارسال كرد ولي اگر تعداد گيرنده ها زیاد باشد و مسيرهاي توزيع سيگنال ارسال شده طولاني شود بهتر است در امتداد مسير از تقويت کنند هاي ديگري نيز استفاده كرد.
تقسیم کننده Splitter يا Divider
تقسیم کننده سيگنال ورودي یک مدار مجتمع است كه سيگنال ورودي را بين چند گيرنده تقسيم می کند و عمل تطبيق امپدانس را نيز انجام مي دهد.

تذکر: تقسیم کننده ها ضمن عبور سيگنال از خود، مقداري افت در مسير عبوري و انشعاب در سيگنال نيزايجاد می کنند افت انشعابي در مشخصه فني تقسیم کننده با واژه Side loss نشان داده مي شود و مقداري بين 8 تا 12 دسي بل را شامل مي شود افت عبوري با واژه Thrv loss نشان داده شده و مقداري در حدود 2 تا 5 دسي بل را در برمي گيرد.
پريز آنتن(Antenna socket)
پريزها محل اتصال گيرنده تلويزيوني به آنتن مرکزی جهت دريافت سيگنال مناسب هستند
پریزهای سیگنال گیرنده تلویزیون دو دسته هستند:
الف) پریز عبوری: ضمن تأمین سیگنال مورد نیاز برای یک گیرنده، سیگنال را به پریز دیگر نیز می رساند.
ب) پریز غیر عبوری یا انشعابی: این پریز در انتهای خط قرار گرفته و فقط برای یک گیرنده استفاده می شود.
تجهيزات نصب آنتن مركزي
بست و گيره: براي نصب آنتن روي پايه، به بست و گيره نياز است.

كابل كواكسيال(Coaxial cable)
كابل كواكسيال براي اتصال آنتن به مخلوط کننده سيگنال Mixerو گيرنده تلويزيوني استفاده مي شود. مناسب ترين كابل كواكسيال، كابل 75 اهم است. کابل های کواکسيال بر اساس مقدار مقاومت در برابر جریان، دسته بندی می شوند. به عنوان مثال کابل مورد استفاده در سیستم های دوربين مداربسته آنالوگ، آنتن های دیجیتال خانگی و تلویزیون ها از نوع کواکسيال 75 اهم است. امپدانس بیشتر از 75 اهم، تصویر را اشباع و کمتر از آن تصویر را تار می کند. اگر به بدنه کابل دقت کرده باشید، امپدانس و برخی اصطلاحات دیگر روی آن حک شده است.
یکی از مزيت هاي این کابل این است که هیچ نویزی وارد آن نمی شود. یعنی امواج انتقالی کاملاً محافظت شده است.
انواع مختلف کابل کواکسيال وجود دارد که RG معروف ترین آن هاست. در بین RG ها هم »RG59«پركاربرد تر است و خصوصاً در سیستم های مداربسته آنالوگ بیشترین کاربرد را دارد از کانکتورهای فیش BNCبرای اتصال کابل های کواکسيال استفاده
می شود.
اتصال دهنده كابل به اجزاي مدارF یا کانکتور
از متداول ترين اتصالات كابل به تلويزيون و ديگر گيرنده ها فيش مخصوص اتصالات كابل كواكسيال یا کانکتور
connector است كه به دو صورت فيش نري ) Coaxial play و مادگي Coaxial jack ( ساخته مي شود. نوع ديگر اتصال كابل با فيش مخصوص پيچي يا Plug F است.

طراحی آنتن مرکزی
اولین گام برای طراحی آنتن مرکزی تعیین مشخصات محل مورد نظر یا ساختمان مسکونی مورد نظر است.
آرایش سیستم
انتخاب روش )آرایش سیستم( آنتن مرکزی بستگی به شرایط توزیع واحدهای ساختمان دارد.

نکات طراحی آنتن مرکزی
1-در طراحي از مسير كابل طولاني و مارپيچ خودداري كرده و كوتاه ترين مسير را انتخاب نما ييد.
2-كابل كواكسيال در مسير بين اجزاي آنتن مركزي نبايد داراي اتصال سر به سر )طولي( باشد.
3-همواره هنگام نصب به كاتالوگ شركت سازنده مراجعه و از راهنمايي هاي آن استفاده كنيد.
4-معمولاً در انشعاب ها مقداري افت سيگنال نيز اتفاق مي افتد.
افت های تقریبی تجهیزات آنتن مرکزی
افت پریز 1/5dB
افت انشعابی پریز عبوری 7dB
افت عبوری پریز عبوری 1/8dB
افت تقسیم کننده 4dB
افت هر متر کابل کواکسیال 0/2dB
SMATV : Satellite Master Antenna Television
به سیستمهای MATV که قابلیت دریافت، تقویت و توزیع سیگنالهای شبکه های ماهواره ای را داشته باشند اصطلاحا SMATV گفته میشود .
CCTV : Closed Circuit Television
در این سیستم آنتن مرکزی، سیگنالهای ویدئویی شامل دوربین یا دوربین مداربسته، دستگاههای پخش CD و تمام تجهیزات پخش صدا و تصویر توسط مدولاتور بر روی کانال های باند های UHF , VHF , VLF , FM که خالی میباشند مدوله شده و توسط میکسرها به روی سیستمهایCATV , SMATV , MATV افزوده میگردند نتیجه اینکه این تصاویر بر روی کانال های تلویزیونی گیرنده ها قابل دریافت میباشد .
CATV : Cable Television
در این نوع سیستم آنتن مرکزی، سیگنالهای تلویزیونی از مرکز تولید و پس از تقویت توسط کابل به گیرنده ها ارسال میشود .